Masonerija i srpsko-francuski odnosi do Velikog rata

04/06/2018

Tribina „Masonerija i srpsko-francuski odnosi do Velikog rata” održana je u ponedeljak, 4. juna u Klubu „Tribina mladih” Kulturnog centra Novog Sada. Autor i predavač bila je dr Aleksandra Kolaković.

Masonske veze su značajan posrednik u prenošenju filozofskih i političkih koncepcija građanskog društva. Iako još uvek nisu razgraničeni svi mitovi, predanja i legende od stvarnih istorijskih događaja, opšte je prihvaćeno da je karakter društvenog delovanja masonerije, još od njenih začetaka, usmeren ka kulturnom i političkom polju.

Od 1908. godine, kada su srpski masoni došli pod zaštitu Velikog orijenta Francuske, a što je podržao i Leon Deko, francuski poslanik u Beogradu i aktivni član srpske lože „Ujedinjenje”, značajan uticaj na francusko-srpske odnose imala je ova vrsta veza i saradnje.

Posebno bitan uticaj masonskih organizacija u Srbiji i njihov uticaj na srpsku politiku bio je izražen krajem 19. veka. Godine 1894. Svetomir Nikolajević izabran je za predsednika Vlade Kraljevine Srbije, a u istom periodu ministar prosvete Andre Đorđević rekao je da pripada „humanoj, kulturnoj i patriotskoj ustanovi Slobodnih zidara”.

Bio je to prvi javni istup dve ugledne ličnosti u državnoj hijerarhiji koje su istakle svoju pripadnost „slobodnim zidarima”.

Autorka tribine u nastavku je istakla da je ugledni srpski industrijalac nemačkog porekla i guverner Narodne banke Srbije Đorđe Vajfert bio predsednik lože srpskih slobodnih zidara „Pobratim”, osnovane 1890. godine. Zanimljivo je da je loža „Pobratim” 1995. godine osnovala ložu sa imenom Đorđa Vajferta, što govori o njegovom značaju u konstituisanju srpske masonerije.

U Beogradu je 1909. godine osnovana loža „Ujedinjenje” pod pokroviteljstvom francuskog Velikog orijenta. Međutim, to nije bio početak veza između srpskih i francuskih masona. Saradnja je otpočela devet godina ranije, kada su mnogi srpski intelektualci posećivali Pariz i ostvarili brojne kontakte sa francuskim intelektualcima. Upravo tada došlo je i do kontakta masona.

U narednim godinama rastao je broj masonskih loža u Francuskoj, i zna se da je krajem 1913. godine bilo aktivno 610 loža koje su imale oko 50.000 članova. Francuske masone zanimalo je uređenje države na demokratskim građanskim načelima i spremnost svih članova za moralni i kulturni napredak u profanom svetu.

– Povezivanjem francuskih i srpskih masona, koji su u okvirima svojih profesija bili aktivni na polju nauke, ekonomije, prosvete, diplomatije ili politike, ostvareno je preplitanje zvaničnih i nezvaničnih sredstava uticaja Francuske u Srbiji, kao i afirmisanje srpskih nacionalnih ciljeva u Francuskoj – zaključila je dr Kolaković.

 

Ostavi komentar

Vaš komentar će biti proveren pre objavljivanja