EKSKLUZIVNO – GORAN ŠARIĆ na temu: „Poreklo Albanaca” na Jutjub kanalu KCNS

02/02/2021

Predavanje Gorana Šarića, katoličkog teologa i istoričara, na temu: „Poreklo Albanaca” možete pogledati (2. 2. 2021) na Jutjub kanalu Kulturnog centra Novog Sada.

Etnogeneza, ili nastanak naroda, u ovom slučaju albanskog, katolički teolog i istoričar, Goran Šarić, objašnjava kroz njihov jezik, istorijske artefakte i mape nekadašnjih granica naroda.

Čist narod danas ne postoji, jer je vremenom dolazilo do mešanja i stapanja naroda, što je vidljivo i u njihovom jeziku. Teoriju da su Albanci potomci Ilira prvi je zagovarao švedski teolog Johan Erik Tunman još 1774. godine. Argumenti koji idu u prilog toj tezi su da se albanski jezik govori na područjima gde su nekad živeli Iliri i antički stanovnici Balkana, da se albansko društvo temelji na plemenskoj socijalnoj strukturi kao i ilirsko, da su ilirska mesta dobila oblik prema albanskim fonetskim pravilima i da mnogi imaju značenje u albanskom jeziku i sl.

Šarić te teze navodi kao paušalne, poentirajući različitim pisanim izvorima u kojima se Albanci (Arbanasi) navode kao manjina među Srbima u nekadašnjoj srpskoj srednjovekovnoj državi, tačnije na prostoru Kosova i Metohije. Pored bugarskih i grčkih, najveći broj stranih imena pripadao je arbanaškom stanovništvu.

 

 

 

 

Komentari

dr Milan Lekić dr Milan Lekić

Goran Šarić s pravom negira ilirsko poreklo Albanaca. Ipak, među nabrojanim teorijama (J. Tunmana, 1746-1778., J. Hana, 1811-1869) nedostaje ona nemačkog lingviste Norberta Jokla koji je istražujući istorijsku toponamistiku i leksički fond albanskog jezika zaključio da su Albanci potomci Dardanaca. Uradio je to Šarić iz razloga što je tokom svog prethodnog predavanja, krivotvoreći L. C. Tuberona etnogenetski povezao i Srbe sa Dardancima. Tuberon, naime, u delu pete knjige svojih „Komentara...“ piše o revnosnom odnosu Dubrovčana prema despotu Đurđu Brankoviću navodeći „da su oni (Dubrovčani) u ono vreme kad su Đurđa, kralja onih koji obitavaju na području Dardanije i Tribalije, kao gotovo poslednjeg naslednika Stefana Nemanje Turci proterali iz kraljevstva, te se zajedno s porodicom sklonio u Dubrovnik, donevši sa sobom veliku silu zlata“ Commentarii de temporibus svis, Zagreb 2001, 97; prevod str. 95). Pošto je suština misije Šarićevih predavanja o srpskoj istoriji da fascinantnim pričama o Vinči, Starčevu i Lepenskom viru i Dardaniji Srbima izbaci iz glave Dalmaciju i nju sačuva eksluzivno za Hrvate, on prećutno prelazi preko „Srba-Dalmata koji žive u Srbiji-Dalmaciji“, o kojima Tuberon piše na 25 mesta u svojoj knjizi pozivajući se na Skilicu, Anu Komninu, Kekavmena (svi 11. vek). No, to nije dovoljno. Šarić navodi najstariji podatak o Albancima-Ilirima kod švedskog teologa Tumana (1774), ali prećutkuje da je nešto ranije i „teolog“ papa Benedikt XIV prvi proglasio Hrvate Ilirima 1754., kako bi Farlatiju omogućio početak rada na istoriji Katoličke crkve u Svetom Iliriku (Illiricum Sacrum), pisanoj iz glave na osnovu veoma oskudnog istorijskog materijala i to po planu nastalom u Srpskoj-Ilirskoj dvorskoj kancelariji u Beču. Naivno misli gospodin Šarić da Srbi ne znaju da su Srbi pre svih ostalih evropskih naroda povezani sa Ilirima. Uradili su to najbolji poznavaoci antičke i srednjevekovne istorije, Grci, tačnije - Laonik Halko(ko)ndil (1430-1470). Taj egregie latinis atque grecis litteris eruditum ("izuzetan poznavalac latinske i grčke literature"), kako se tada na Zapadu govorilo o njemu, u svojim poznatim "Dokazima istorije", za period od 1298-1463, prvi put u povesti je jedan narod sa Balkana poistovetio sa Ilirima - Srbe. O tome ni reč od Šarića, ali su zato Srbi naučili da su Ante i Babo ilirska imena verujući Šariću na reč, da su „nosioci kumanske kulture u sev. Albaniji najverovatnije Crveni Hrvati“ (od čega je odavno odustala i zvanična hrvatska istoriografija), ali i da je Goran Šarić iz Rijeke gde se za „stani (zaustavi)“ koristi ilirsko-čakavsko – tore, zbog čega on od svih ilirsko-latinskih rečnika sa svog slajda „najviše voli Belostenčev, jer sadrži kajkavske, čakavske i štokavske reči“. Najblaže rečeno, neozbiljno od Šarića jer Srbi znaju da čakavaca nema na Jadranu, ali ih ima u Ozalju blizu i u Čakovc, na granici sa Slovenijom i Mađarskom, gde se još govori i kajkavski i štokavski. Zato je poznati Pan-Slavista J. Križanić (1618-1683) predložio ozaljski govor kao osnovu jednog slovensko-ilirskog jezika, što je Belostenec iskoristio. Te ozeljske i Čakavce iz Čakovca slavonskog u 19. veku će Dobrovski i Kopitar na papiru spustiti u Istru i na ostrva i nazvati Hrvatima, zbog odbijanja Slovenaca da prihvate kajkavce kao Hrvate, ali i ppotreba „Ilirskog preporoda Hrvat“. I na kraju, potrebno je reći i da u tumačenju italijanske hipoteze o poreklu Albanaca ima grešaka u Šarićevom izlaganju, jer Georgios Manijakis nije prema Carigradu krenuo preko Epira, već se brodovima iskrcao blizu Soluna, jer da jeste sprečio bi ga bi ga Arhont Srba Stefan Vojislav koji je u to vreme bio na čelu velikog ustanka Srba protiv Romeja i fazi proterivanja dračkog stratega. Simpatičan je kraj izlaganja Gorana Šarića koji nudi „kompromisno rešenje“ za srpsko Kosovo „Mali Šengen“ i „inetegritetom Srbije, a suverenitetom, dakle – priznanjem Kosova”. Ako je i od čakavca mnogo je: tore-tore gospodine Šariću.

Ostavi komentar

Vaš komentar će biti proveren pre objavljivanja